Дзяржаўны
каталог Музейнага фонду
Рэспублікі Беларусь
Навіны музейнага жыцця  /  Музейныя вандроўкі. Літаратурны музей Максіма Багдановіча

Музейныя вандроўкі. Літаратурны музей Максіма Багдановіча


      Максім Багдановіч - адзін з самых таленівітых паэтаў Беларусі пачатку ХХ стагоддзя. Яго зорка свяціла нядоўга, але яскрава. За свае 25 гадоў ён паспеў пакінуць даволі багатую спадчыну як паэт, празаік, публіцыст, літаратуразнавец і перакладчык. Засталіся напаміны пра яго і ў тых мясцінах, дзе ён жыў і бываў, у тым ліку ў Мінску. Адзін з іх – Літаратурны музей Максіма Багдановіча.
     Пачатак дзейнасці музея звязаны з юбілеямі паэта. Да 90-х угодкаў з дня нараджэння Максіма Багдановіча ў 1981 г. музей быў заснаваны, а да 100-годдзя – у 1991 – было прымеркавана адкрыццё першай экспазіцыі.
     На сённяшні момант музей з’яўляецца цэнтрам па зборы, захаванні, вывучэнні, прэзентацыі, папулярызацыі творчасці класіка беларускай літаратуры. У музейным зборы захоўваецца больш за 17 тысяч прадметаў, некаторыя з іх прадстаўлены на віртуальнай выставе. 
     Пакуль у музеі вядзецца рээкспазіцыя, з постаццю паэта, яго творчасцю і асяроддзем можна пазнаёміцца падчас разнастайных выстаў. Сярод апошніх - “Наш музей − Максімаў дом”, прысвечаная 120-годдзю класіка; “Максім Багдановіч і Зоська Верас. Нечужыя людзі…”. Да таго ж у музеі праводзіцца шмат разнастайных імпрэз, вечарын і акцый, якія яднаюць творчасць Максіма Багдановіча з сучасным літаратурным жыццём.
     Прывабліваюць увагу і філіялы музея. У мінскім філіяле “Беларуская хатка” можна не толькі пабачыць прадстаўленне традыцыйнага лялечнага тэатра “Батлейка”, але і зрабіць батлеечную ляльку ўласнымі рукамі. У “Фальварку Ракуцёўшчына”, што на Маладзечаншчыне, штогод праводзіцца свята песні і паэзіі “Ракуцёўскае лета”. 

      На віртуальнай выставе прадстаўлены некаторыя з найбольш цікавых прадметаў са збора музея:

Фатаграфіі:
Сям’я Багдановічаў. Здымак быў зроблены ў 1895 годзе ў г. Гродна, дзе сям’я Багдановічаў жыла з 1892 па 1896 гг. На адвароце зроблены надпіс: “Мария Афанасьевна Богданович (урожденная Мякота) с мужем Адамом Егоровичем и детьми: слева направо: Максим, Вадим, Лева”.
Максім Багдановіч. Фотаздымак зроблены ў Яраслаўлі, у фотамайстэрні А.Свяйкоўскага у 1911 годзе, па заканчэнни Яраслаўскай мужчынскай гімназіі, і быў падораны Мікалаю Рафаілавічу Какуеву, гімназічнаму сябру паэта. На адваротным баку – аўтограф М.Багдановіча, верш, які з’яўляецца рускім варыянтам пачатку паэмы “Вераніка”. Паводле ўспамінаў гімназічнага сябра Д.Д.Дзябольскага, М.Багдановіч у апошнія гады навучання ў гімназіі блізка пазнаёміўся з сям’ёй Какуевых і стаў часта бываць у іх. Ганне – сястры Мікалая Какуева – М. Багдановіч прысвячаў вершы і паэмы.
Бацькі паэта – Адам Ягоравіч Багдановіч – беларускі этнограф і фалькларыст, і Марыя Апанасаўна Мякота.

Кніга М.Багдановіча “Вянок” – адзінае прыжыццёвае выданне твораў Максіма Багдановіча. Надрукавана ў 1913 годзе ў Вільні, у друкарні Марціна Кухты. Вядома, што паэт набыў шмат кніг, падпісаў і падарыў сваім родным, блізкім, сябрам. Выданне, прадстаўленае на выставе, мае дароўны надпіс: “Тете Маше отъ любящаго ее автора. М.Богдановичъ. 22.03.1914 г.”. Цётка Маша (Марыя Ягораўна Галаван, у дзявоцтве Багдановіч) выхоўвала Максіма і яго братоў пасля смерці іх маці.

Рукапісны сшытак вершаў-перакладаў М.Багдановіча “Зеленя”. У звычайным вучнёўскім сшытку змешчаны пераклады на рускую мову 22 вершаў Максіма Багдановіча, адабраных з кнігі “Вянок”, газет і аўтографаў. Гэтыя пераклады былі зроблены паэтам спецыяльна для стрыечнай сястры Нюты - Ганны Іванаўны Гапановіч, якая не ведала беларускай мовы. На першай старонцы сшытка пад загалоўкам напісана нямецкая пісьменніцкая прымаўка: “Переводы стихов словно женщины: если красивы, то неверны, если верны, то некрасивы”, а на 3-й старонцы прысвячэнне: “Нюте”.

Два Слуцкіх пояса – гэта своеасаблівая ілюстрацыя да верша Максіма Багдановіча “Слуцкія ткачыхі”, які з’яўляецца вяршыняй беларускай патрыятычнай лірыкі і не страціў сваёй актуальнасці да дня сённяшняга.

Мядзведзік Васенька, лялька якую Максім Багдановіч падарыў сваёй двухгадовай пляменніцы Наташы Кунцэвіч у 1914 годзе. Па ўспамінах Наталлі Глебаўны, мядзведзік першапачаткова быў плюшавы, называла яна яго “мой Васенька”. У лісце да бібліёграфа паэта Н.Ватацы Н.Г.Кунцэвіч пісала: “...Гадоў 20 таму назад на ім (мішку) былі малінавыя запарожскія шаравары і касаваротка. Але ўсё гэта літаральна струхнела ...Прачытаўшы Вашу кнігу, я пашыла яму новы гарнітур, павязала гальштук і вочы паднавіла...”.


03.05.2013




© "Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь", 2009-2013
© Распрацоўшчык ТAA "НВФ "IНЕАК", 2009